Adak Kurbanı Ne Zaman Kesilmelidir?

Adak, kulun Allah Teâlâ’ya bir ibadet yapmayı taahhüt etmesi demektir. Fıkıh literatüründe “nezir” olarak da anılan adak, sahibini dinen sorumluluk altına sokan bir vaattir. Bu nedenle adak kurbanının kesileceği zaman bu ibadetin ne şekilde yapıldığına bağlı olarak farklılık gösterebilir.

Şarta Bağlı Adak Kurbanları

Bir kişi eğer, “şu işim gerçekleşirse bir kurban keseceğim” şeklinde bir adakta bulunmuşsa, bu durumda bu adak ancak o şart gerçekleştirildikten sonra vacip olur. Şart gerçekleştirildiğinde ise ilk fırsatta yerine getirilmesi gerekir (Bkz. İbn Âbidîn, Reddü’l-Muhtâr, 3/735-738).

Bu tür “muallak adaklar”, yani bir şarta bağlı olarak yapılan adaklar, şart yerine gelmeden yerine getirilirse adak sahihtir, fakat bu ibadet vacip olan adak sayılmaz. Şart gerçekleştirildiğinde adak yeniden yerine getirilmelidir.

Şarta Bağlı Olmayan (Mutlak) Adak Kurbanları

Eğer bir kişi herhangi bir şarta bağlamaksızın, “bir kurban keseceğim” diye bir adakta bulunmuşsa bu durumda kurban üzerine vacip olur ve mümkün olan ilk fırsatta kesilmesi gerekir. Geciktirmek caizdir ancak çok makbul görülmez (Bkz. Kâsânî, Bedâi‘, 5/93-94).

Belirli Zamana veya Mekâna Bağlanan Adaklar

Eğer kişi, “Kurban Bayramı günlerinde kurban keseceğim” şeklinde bir adakta bulunmuşsa, bu kurban ancak Kurban Bayramı günlerinde kesilmelidir. Aynı şekilde, Harem bölgesinde kesilmek üzere bir kurban adanmışsa, bu da yalnızca Harem bölgesinde kesilebilir (Bkz. İbn Âbidîn, Reddü’l-Muhtâr, 6/333).

Bunun dışında kalan adak kurbanı için belirli bir zaman ve yer kaydı aranmaz. Yani adak kurbanlarının ve sadaka kurbanı ‘nın mutlaka Kurban Bayramı günlerinde kesilmesi gerekmez. Bu konuda halk arasında yaygın olan kanaatler, dinî bir delile dayanmaz.

Adağı Yerine Getirmenin Dinî Hükmü

Adak, yemin kefareti gibi, sahibinin dinine olan sadakatinin bir göstergesidir. Adakta bulunan kişi, bunu yerine getirmekle yükümlüdür. Devlet bu konuda zorlama yetkisine sahip olmasa da, Cenâb-ı Hak buyurur ki:

“Nezirlerini eda etsinler.” (el-Hacc, 22/29)

Bu ayet, adağın yerine getirilmesinin önemini ortaya koymaktadır.

Adak kurbanının ne zaman kesileceği, adağın şartlı ya da şartsız olmasına, belirli bir zaman ve mekâna bağlı olup olmamasına göre değişir. Ancak özetle söylemek gerekirse: şartlı adaklar şart gerçekleştirildikten sonra ilk fırsatta, şartsız olanlar ise mümkün olan en yakın zamanda yerine getirilmelidir. Rabbimiz bizlere verdiği sözleri yerine getirmeyi ve adağımızı O’nun rızasına uygun şekilde eda etmeyi nasip eylesin.